नोबेल शांतता पुरस्कार मानवतावादाचा सन्मान की महासत्तांच्या राजकारणाचे प्रभावी शस्त्र? मारिया कोरिना माचाडो यांच्या निमित्ताने जागतिक हितसंबंध, नवउदारमतवाद आणि नव्या शीतयुद्धाचा वेध. यावर्षीचा नोबेल शांतता पुरस्कार वाटतो तितका सरळ नाही.

मराठीचा प्रश्न हा केवळ भाषेच्या अस्मितेचा नाही. तो स्थलांतर, अर्थकारण, कामगारांचे हक्क, संघराज्यवाद आणि सांस्कृतिक वर्चस्वाशी जोडलेला आहे. मराठीच्या प्रश्नाकडे एका वेगळ्या राजकीय आणि सामाजिक दृष्टिकोनातून पाहायला भाग पाडणारा हा

स्त्रीशिक्षणाच्या इतिहासात काही नावे गौरवाने घेतली जातात; पण अनेक महिला मिशनरींचे योगदान इतिहासाच्या पानांत हरवले. बहुजनांच्या शिक्षणासाठी त्यांनी उभारलेल्या शाळा आणि त्यातून घडलेली सामाजिक क्रांती उलगडणारा हा अभ्यासपूर्ण लेख. ब्रिटिशांच्या

उर्दू ही परकीय किंवा केवळ एका धर्माची भाषा आहे, ही समजूत इतिहासाशी विसंगत आहे. भारतीय भूमीत जन्मलेली, विविध संस्कृतींना जोडणारी आणि स्वातंत्र्यलढ्यापासून चित्रपटसृष्टीपर्यंत ठसा उमटवणारी उर्दूची समृद्ध परंपरा उलगडणारा हा

“The old world is dying, and the new world struggles to be born: now is the time of monsters.” – Antonio Gramsci ग्रॉमशीचं हे वाक्य आजच्या काळाचं अचूक चित्र आहे.

आजचा काळ गोंधळाचा आहे. अनेक पातळ्यांवर दृश्य-अदृश्य ताण आहेत. संवाद हरवला आहे. कर्कशता वाढली आहे. मतभिन्नतेचा उपहास केला जातो. अशा काळात साहित्य आणि कलांची जबाबदारी कैक पटीने वाढली आहे. कारण,